Master Franchise Almak İçin..

Master franchise, uluslararası veya hedeflenen bölgelerde bilinirliliğe ve ağlara sahip bir markanın, o ülke veya yeni pazarlar için isim hakkının verilmesi ve faaliyetlerini yeni pazarlarda gerçekleştirebilmesi için yine o marka için araştırılmış ve seçilmiş kendini ilgili pazarlar için kanıtlamış iş ortakları ile kurulan iş ilişkisi olarak tanımlanabilir.

Çoğunlukla yiyecek, içecek olmakla beraber, emlak, teknoloji, beyaz eşya, vb. gibi hepimizin zaruri ihtiyaçlarını karşılayan sektörlerin ağırlıklı olduğu markaların yatırımlarınızı en iyi şekilde değerlendirilmesine ve büyümeye olanak sağlayacak bu modelde, doğru yapılacak araştırma ile gelecekteki işinizi yaratabilirsiniz. Kendi işinizi kurmak ve muhtelif birçok riski tek başına üstlenmekten çok daha kolay ve konforludur.

Seçme kriterlerinin en önemlisi, seçeceğiniz markanın size geniş kapsamlı destekler sağlayacağına yönelik gücünün yanında, doğru hamleler yapabilmeniz adına da size deneyimleri ile uygun ortamların oluşması için vereceği destekler olmalıdır.

Burada her iki taraf yani alan ve veren için çok önemli değerlendirmeler söz konusudur; alan için ilgili pazarda kendisini doğru stratejik çalışmalar içinde tanıtım ve gelişmeye açık bir yapı ve güçte olması kadar, veren içinde kendi Markasını gerçekten taşıyabilecek Markasının değerlerini koruyabilecek bir ortak seçmiş olması önemlidir. Bu süreç iyi yönetilmediği takdirde bu iş ilişkisinde her iki tarafta zarar görebilir.

Bu önem doğrultusunda bu makalemde master franchise verenden daha çok master franchise alan için önemli hususları yıllardır gördüğüm uygulamaları da dikkate alarak sizlerle altını çizerek paylaşacağım.

Öncelikle yer almayı düşündüğünüz pazar veya pazarlar için kendini kanıtlamış önemli ve bilinirliliği olan bir markanın seçilmiş olması gereklidir. Yoksa o ilgili markanın bilinirliliğini sağlamak için oldukça büyük bütçeler yaratmanız gerekecektir. Bir diğer konu bu seçilecek marka size hem ticari hem de beşeri anlamda avantajlar sunmalıdır. Bu sayede ulusal veya uluslararası deneyimlerini, pazarını ve know how yani sistemini sizlere kullandıracak olması yeni bir marka yaratmaktan daha büyük avantajlar sunacaktır. Bu sizin hem zamandan hem de parasal anlamda ciddi tasarruf etmenizi sağlayacaktır. İşletmenin açılışına kadar olan süreçte zamanınızı markanın sağlamış olduğu destekler ile en kaliteli ve verimli kullanmanızı sağlayacaktır.

Markanız ile paylaşacağınız sorumluluklar, sizi daha az gergin ve daha az stres ile kafanızın son derece rahat olması sebebiyle kendinizi işinize daha iyi odaklanabilmeniz için şans yaratacaktır.

Franchise verenler genellikle büyük bir pazar olarak belirledikleri bölgede daha hızlı büyüyebilmek adına franchise sistemini kullandıkları için, sizin de bu iş birliğinde mutlaka alt franchise verebilme hakkınızı yapacağınız anlaşma içerisinde özellikle yer almasına dikkat etmelisiniz. Master franchise veren franchisor için büyümek önemlidir. Sizden belirli periyotlar için büyüyebilme, sayısal değerlerini yerine getirebilme şartları ve hedefleri koyarken, sizin de bu büyümeyi markanın koymuş olduğu şartları yerine getirdikten sonra, kendi finansal gücünüz yanında alt franchise vererek, size destek olacak paydaşlarınızın yaratılması yönünde, gidemeyeceğiniz veya ulaşamayacağınız noktalar için markanın kriterlerini sağlayacak yatırımcılara alt franchise vererek ulaşabilme gücünüzün verilmesini planlamalısınız.

Açıklamaya çalıştığım konu gerçekten çok önemsenmeli ve olmazsa olmaz olarak değerlendirilmelidir. Yapılan bu master franchise anlaşması sizin için yeni bir markanın gireceğiniz pazarda geliştiricisi olmanın yanında, markanın da sizin için avantajlar sağlayacak koşullar içermesi gereklidir. Bu belirtmeye çalıştığım koşullar ya atlandığı ya da önemsenmediği için ülkemizde çok büyük girişimciler zor durumlarda kaldılar, ciddi sıkıntılar yaşadılar.

Bir diğer üzerinde duracağım ve büyük usta tabiri kullanacağım franchise veren markanın, eğitim, pazarlama, satın alma, ürün ve üretici geliştirme, mimari konsept, lojistik, insan kaynakları yönetimi konularında başlangıçtan itibaren ve sürekli desteklerini sürdürebiliyor olması ve bu gücünün bulunması gereklidir. “En zayıf halkanız kadar güçlüsünüz” kavramını sürekli aklınızda bulundurunuz.

Bir marka için sistemini, ürünlerini pazara sürebilmek için güçlü, uygulana bilinir iş modeline sahip olmayan bir franchise markası araştırılan markalar listesinden çıkartılmalıdır. Buna karşın güçlü ve uygulanabilir bir iş modeli olan markanın zayıf ve etkisiz bir ana franchisor olsa bile sizler için ciddi fırsatlar barındırıyor olabilir.

Özetlemek gerekirse; bir master franchise almak için araştırmaya karar verirseniz, sistemin her yerindeki, her bölgesindeki birçok franchise alanını ziyaret ederek, almayı düşündüğünüz markanın paydaşlarının yorum ve görüşlerini değerlendirmeniz sizin için değerli olacaktır.

Eğer franchisor ve markasının sisteminden hoşlanıyorsanız ama her ikisine de güvenemiyorsanız ileride ciddi sorunlar yaşarsınız. Bu durumda bu markayı unutup daha farklı markalar için araştırmaya devam etmelisiniz. Bu yapılacak tek güvenli ve akıllı bir hareket olacaktır. Ülkemizde bu anlamda negatif deneyimi yaşamış birçok girişimci firma bulunmaktadır. ‘Ben daha iyi yaparım’dan ziyade baştaki rüya aleminden sıyrılmalıdır. İyi ortaklığın güçlü ve samimi paylaşımlar ile gerçekleşebileceğini unutulmamalıdır.

İlhan ERKAN
1981 Yılında Lisans ve 1985 yılında Yüksek lisans eğitimim tamamlayarak, Marmara ve İTÜ de 13 yıl Öğretim görevlisi olarak çalıştı.1994 yılında TAB Gıda ailesine katıldı ve 2003 yılına kadar Operasyon ve Franchise Müd. pozisyonlarında çalıştı.2003- 2013 yılları arasında İEF&D markası ile Franchisee Danışmanlığı yaparak aynı dönemde çeşitli Üniversitelerde Franchising dersleri verdi.2013 yılından bu yana tekrar TAB Gıda Franchise Müdürlüğü görevini sürdürüyor ve aynı zamanda 2000 yılından bu yana UFRAD ve 2003 yılından buyana GPD YK üyelikleri görevini yapmaya devam ediyor.